Nâng cấp Citect SCADA lên AVEVA Plant SCADA 2026: offline hay online, Migration Tool, license, thứ tự server

Citect SCADA mang tên AVEVA Plant SCADA từ bản 2020 R2, và bản hiện hành là Plant SCADA 2026. Theo tài liệu của AVEVA, dự án từ mọi bản Citect SCADA 5.21 trở lên đều nâng cấp offline được, còn nâng cấp online, tức nhà máy vẫn chạy trên các server dự phòng, chỉ làm được từ Plant SCADA 2023 hoặc 2023 R2. Bài này đi theo chương nâng cấp và release notes trong tài liệu Plant SCADA 2026, kèm các bước chúng tôi kiểm trước khi đụng vào hệ đang chạy. Hệ Plant SCADA được dựng thế nào: xem bài Kiến trúc AVEVA Plant SCADA, cluster và dự phòng.

1. Offline hay online: phiên bản đang chạy quyết định

Release notes bản 2020 R2 mô tả việc đổi tên, kéo theo đổi thư mục cài đặt và đường dẫn trong Start menu; các file như Citect.ini vẫn giữ tên cũ. AVEVA mô tả hai cách nâng cấp:

Muốn nâng cấp online từ bản cũ hơn thì phải tạm nâng lên 2023 hoặc 2023 R2 trước. Cả hai cách đều yêu cầu cài update mới nhất cho bản đang chạy, nâng lên 2026, rồi cài các update mới nhất của 2026.

2. Chuẩn bị: backup, file cấu hình và license

• Dự án: backup từng dự án ra file .ctz, chọn Save sub-directories và Save configuration files. Tùy chọn Save Included Projects đưa các dự án được include (included project) vào thư mục con "_IncludeProjects"; các dự án hệ thống như Library_Controls không được đưa vào. Từ 2023 R2, CSV_Include không còn là dự án hệ thống: nếu có dự án dựng trên template CSV_Include thì phải backup riêng, restore bằng tay rồi include như một dự án của người dùng.
• Từ bản 2016 trở về trước lên 2018 R2 trở lên: kiểm tham số [CtEdit]ANSIToOEM trong Citect.ini, rồi chạy Update Pages với Fast Update Pages tắt trước khi backup, để lưu đúng ký tự ANSI.
• Các file khác cần lưu: Citect.ini, các file deployment, database alarm của từng alarm server, file trend (.HST và .00X), file report, ActiveX control tự làm (.OCX), view của Process Analyst, driver đặc biệt trong thư mục bin, log thiết bị và các file runtime ghi trong mục [Path].
• License: việc nâng cấp cần hợp đồng hỗ trợ (support agreement) còn hiệu lực hoặc mua gói nâng cấp license. AVEVA khuyên cập nhật khóa của máy sản xuất trước khi cập nhật dự án nào, vì khóa đã cập nhật vẫn cấp license cho bản cũ.
• Gỡ cài đặt: gỡ bản cũ, và xóa tay thư mục cài đặt nếu nó còn sót lại.

3. License: khóa Sentinel và AVEVA Enterprise Licensing

Plant SCADA 2026 hỗ trợ hai công nghệ license, và không chạy cả hai trên cùng một máy. Sentinel Licensing, AVEVA gọi là giải pháp cũ (legacy), dùng khóa USB chứa loại license và số điểm (point count); khi lên bản mới, khóa được cập nhật bằng CiUSAFE, mở từ activity Licensing trong Plant SCADA Studio, với mã ủy quyền (authorization code) lấy từ trang License Activation của AVEVA. AVEVA Enterprise Licensing là license phần mềm: License Manager chạy trên trình duyệt, License Server, và Activation Server trực tuyến. Floating License Manager của Schneider Electric không còn được hỗ trợ từ Plant SCADA 2023; ai đang dùng phải chuyển sang AVEVA Enterprise Licensing.

License đi theo vai trò của máy: server, control client, view-only client hoặc HMI độc lập (standalone HMI). Cả hai công nghệ đều dùng Dynamic Point Count, đếm số địa chỉ thiết bị I/O mà runtime dùng. Release notes 2026 ghi một thay đổi có thể làm số này tăng: tag biến lấy từ I/O thật dùng trong alarm số và alarm analog có time stamp nay được tính vào.

4. Trên từng máy: cài đặt, nâng cấp, migrate, compile

Quy trình offline của AVEVA, nâng cấp online cũng dùng nó trên từng server:

1. Cài Plant SCADA 2026 và xem trước các update của 2026, vì một update có thể sửa lỗi của bước tự động nâng cấp dự án.
2. Trong Configurator, xác nhận System Management Server, mã hóa và mật khẩu server, rồi đóng Configurator và khởi động lại máy nếu được yêu cầu.
3. Restore các file .ctz trong activity Projects. Studio bắt buộc nâng cấp dự án; đặt [CtEdit]Upgrade bằng 1 để nâng cấp mọi dự án.
4. Chạy Project Migration Tool (xem bảng dưới).
5. Gộp các tham số riêng của dự án và tham số driver từ Citect.ini cũ sang file mới.
6. Compile. Nhiều khả năng sẽ có lỗi: hàm Cicode có thể đã đổi hoặc bị bỏ, và trình biên dịch chặt hơn. Khi đi từ 2018 R2, cảnh báo W1041 báo network address nhập bằng địa chỉ IP; muốn dùng mã hóa thì nhập DNS Name của máy trong Topology, Computers.
7. Chạy Setup Wizard.
8. Khôi phục file runtime và dữ liệu lịch sử: xóa các file alarm đời cũ như ALMSAVE.DAT khi đi từ bản 2015 trở lên, giữ file trend trong cùng cấu trúc thư mục, và nâng cấp trên bản sao, vì file đã nâng cấp có thể không dùng lại được với bản cũ.
9. Chạy dự án, thử truyền thông I/O, alarm và trend trước khi đưa vào sản xuất.

Bước tự động nâng cấp chỉ cập nhật định nghĩa trường của database và chép các file mới; Project Migration Tool, nằm ở Home trong activity Project, mới thực hiện các thay đổi về chức năng. Các tùy chọn quan trọng nhất với một dự án cũ:

Hủy giữa chừng thì phần đã migrate không được hoàn tác; phải restore dự án từ backup. Cảnh báo an toàn của AVEVA trên các trang này: việc nâng cấp làm thay đổi cấu hình truyền thông, nên sau đó phải kiểm và chỉnh lại mọi thiết bị I/O.

5. Nâng cấp online một cặp server dự phòng

Với nâng cấp online từ 2023 R2, trình tự của AVEVA là:

• Trên mọi server, thêm [LAN]EarliestLegacyVersion = 8500 (8400 nếu đi từ 2023) vào Citect.ini rồi khởi động lại, để server đã nâng cấp nhận kết nối từ bản cũ.
• Dừng runtime trên server primary và nâng cấp nó như trên. Bản 2026 bật mã hóa mặc định: nếu hệ cũ không mã hóa, đặt 2026 ở Mixed Mode cho tới khi nâng cấp xong.
• Đặt database alarm đã backup vào thư mục [CtEdit]Data, khởi động lại server primary, và chờ database alarm của nó đồng bộ xong với server cũ đang chạy.
• Nâng cấp lần lượt từng client, dùng cùng mật khẩu server.
• Dừng runtime trên server standby, nâng cấp rồi khởi động lại. Khi server đã nâng cấp nhận vai trò primary, nó chuyển toàn bộ database alarm sang định dạng mới.
• Kiểm toàn hệ thống, rồi tắt server primary để thử server standby có tiếp quản không.

AVEVA cảnh báo không tắt server primary đã nâng cấp trước khi nâng cấp standby, không dừng cả hai server, và không khởi động server standby chưa nâng cấp khi primary đã nâng cấp đang chạy. Cách còn lại là dựng song song một bộ server và client mới (side by side); cách này làm số yêu cầu đọc dữ liệu tới PLC tăng gấp đôi. Nếu xuất hiện hardware alarm "Redundant Server not found", AVEVA chỉ tới tham số trên, chế độ Networked trên cả hai server, cùng mật khẩu server và Mixed Mode. Nâng cấp xong thì xóa [LAN]EarliestLegacyVersion.

6. Deployment, driver và Windows

Kiến trúc deployment đổi từ Plant SCADA 2023. Deployment server bản 2026 không deploy được tới máy chạy 2020 R2 trở về trước, nên giữ deployment server cũ cho tới khi mọi máy đã nâng cấp.

Từ 2020 R2, bộ cài chỉ còn một nhóm driver lõi (core driver); các driver khác lấy dưới dạng driver pack từ AVEVA Knowledge & Support Center, cài trên I/O server và trên mọi máy dùng để compile dự án. Plant SCADA 2026 chạy trên Windows 64-bit: Windows 11 LTSC 2024, 25H2 và 24H2, Windows Server 2025, 2022 và 2019, kèm .NET Framework 4.8.

7. Những gì release notes đã bỏ

Release notes 2026 còn ghi: AVEVA Historian Plant SCADA Connector bản 4.0 trở về trước không đăng nhập được bằng mật khẩu user Plant SCADA đặt trên bản 2026; AVEVA khuyên dùng xác thực Windows cho kết nối đó.

Những gì TDL kiểm trước khi nâng cấp

Đây là cách làm của chúng tôi, không phải yêu cầu của AVEVA:

• Chúng tôi đọc phiên bản và update đang cài trên từng máy, và liệt kê server, client và deployment server.
• Chúng tôi backup mọi dự án, các included project và các file trong danh sách của AVEVA, rồi restore thử trên một máy test.
• Chúng tôi liệt kê thiết bị I/O và driver trên từng I/O server, gồm cả driver đặc biệt và các thiết bị dùng ABCLX.
• Chúng tôi kiểm loại license, hợp đồng hỗ trợ và số điểm, và đối chiếu Windows của từng máy với danh sách của bản 2026.
• Chúng tôi nâng cấp, migrate và compile trên máy test, rồi mới chọn offline hay online cho nhà máy.

Khi nhà máy chuyển sang nền tảng khác

Có nhà máy thay PLC và SCADA cùng lúc. Tại Nhà máy Nhiệt điện Phả Lại II, TDL đã chuyển các hệ điều khiển PLC-5 / Citect của các hệ thống phụ trợ sang ControlLogix và FactoryTalk View SE. Các hướng đi cho HMI và SCADA đời cũ: xem bài HMI/SCADA đời cũ thay bằng gì.

TDL làm thế nào

TDL Industrial Automation là nhà tích hợp hệ thống (System Integrator) trong AVEVA Partner Ecosystem, và xây dựng, mở rộng, bảo trì ứng dụng trên AVEVA Plant SCADA (trước đây là Citect) cùng các nền tảng AVEVA khác. Xem thêm: Nhà tích hợp hệ thống AVEVA tại Việt Nam, chuyển đổi các hệ điều khiển khác và AVEVA là gì.