Trang chủ › Bài kỹ thuật

Read in English

Modbus RTU và TCP cho SCADA: register map, zero-based, thứ tự word, unit ID và gateway

TDL Industrial Automation · Cập nhật lần cuối:

Theo tài liệu Ignition 8.1 và 8.3, Kepware Drivers help, AVEVA Communication Drivers Pack 2026 và N3uron KB 1.22: vùng thanh ghi và function code, đếm địa chỉ từ 0 hay 1, thứ tự word và byte của giá trị 32 bit, cùng một điểm viết theo bốn cú pháp, unit ID và gateway Modbus RTU sang TCP, kích thước khối, chu kỳ quét và timeout.

Thiết bị Modbus không cho duyệt (browse) tag, nên mọi tag trên SCADA đều lấy từ bảng thanh ghi (register map) của nhà cung cấp, và chỉ vài thiết lập của driver quyết định giá trị trên màn hình có đúng hay không. Bài này so sánh các thiết lập đó trên Ignition (8.1 và 8.3), Kepware, driver MBTCP của AVEVA và module Modbus Client của N3uron, theo tài liệu của chính từng hãng. Phía FMCS của cùng công việc này: xem bài Đưa AHU, máy nén khí vào SCADA FMCS.

Ba đường đưa thiết bị Modbus vào bốn driverHàng trên: A là thiết bị có cổng Modbus TCP riêng; B và C là các thiết bị Modbus RTU trên đường RS-485, mỗi thiết bị một unit ID. Hàng giữa: A nối thẳng, driver kết nối tới địa chỉ IP của thiết bị, cổng 502; B qua gateway chuyển Modbus RTU sang Modbus TCP, unit ID chọn thiết bị; C qua serial server mang khung RTU bên trong TCP. Phía dưới là cách mỗi driver cấu hình ba đường đó. Ignition: Modbus TCP; Modbus TCP với unit ID trong item path hoặc address mapping; Modbus RTU over TCP. Kepware: driver Modbus TCP/IP Ethernet với device ID là IP.0; cùng driver với device ID là IP.unit ID; driver Modbus RTU Serial với Ethernet Encapsulation. AVEVA MBTCP: object ModbusPLC; ModbusBridge với ModbusPLCRS và PLC unit ID, cho các bridge trong danh sách phần cứng; đường C không thấy trong các trang MBTCP. N3uron Modbus Client: chế độ TCP; chế độ TCP với Modbus Slave ID cho từng thiết bị; chế độ RTU encapsulated.Ba đường đưa thiết bị Modbus vào bốn driverA · Thiết bị Modbus TCPcó cổng Ethernet riêngB · Thiết bị RS-485Modbus RTU, mỗi thiết bịmột unit IDC · Thiết bị RS-485Modbus RTU, mỗi thiết bịmột unit IDEthernetModbus RTUModbus RTUNối thẳngdriver kết nối tới IP củathiết bị, cổng 502Gatewaychuyển Modbus RTU sangModbus TCP; unit IDchọn thiết bịSerial servermang khung RTUbên trong TCPModbus TCPModbus TCP, unit IDRTU trong TCPMỗi driver cấu hình ba đường này thế nàoIgnition 8.1 · 8.3Modbus TCPModbus TCP, unit ID trongitem path hoặc address mappingModbus RTU over TCPKepwareModbus TCP/IP Ethernet,device ID IP.0Modbus TCP/IP Ethernet,device ID IP.unit IDModbus RTU Serial vớiEthernet EncapsulationAVEVA MBTCPobject ModbusPLCModbusBridge vàModbusPLCRS (PLC unit ID),cho bridge có trong danh sáchkhông thấy trongcác trang MBTCPN3uron Modbus Clientchế độ TCPchế độ TCP, Modbus Slave IDcho từng thiết bịchế độ RTU encapsulatedTheo Inductive Automation (Ignition 8.1, 8.3), PTC Kepware Drivers help, AVEVACommunication Drivers Pack 2026 và N3uron KB 1.22 (đọc 15/11/2026). Hình: TDL tự vẽ.
Hình 1: Ba đường đưa thiết bị Modbus vào bốn driver. Trên điện thoại, vuốt ngang để xem hết hình.

1. Vùng thanh ghi và function code

Manual Ignition liệt kê bốn vùng dữ liệu theo đặc tả Modbus: coil (bit đọc/ghi), discrete input (bit chỉ đọc), input register (word 16 bit chỉ đọc) và holding register (word 16 bit đọc/ghi). Kepware, AVEVA và N3uron đánh dấu vùng bằng chữ số đầu của địa chỉ; Ignition dùng ký hiệu chữ và ghi HR1 tương đương 40001 ở các phần mềm khác.

Vùng Ignition Kepware AVEVA MBTCP N3uron Function code được liệt kê
Coil C1 000001, Output Coils 1, Output Coils 000001 đọc 01; ghi 05, 15
Discrete input DI1 100001, Input Coils 100001, Contacts 100001 đọc 02
Input register IR1 300001, Internal Registers 300001, Input 300001 đọc 04
Holding register HR1 400001, Holding Registers 400001, Holding 400001 đọc 03; ghi 06, 16; ghi bit 22

Kepware tự thêm số 0 cho địa chỉ ngắn, nên 41, 401, 4001, 40001 và 400001 là cùng một thanh ghi. N3uron không liệt kê 15 và 22, và function 16 của N3uron chỉ ghi từng thanh ghi một, giống function 6. Driver nào cũng tắt được các function ghi nhiều điểm một lần khi thiết bị không nhận (Kepware: Modbus Function 06 và 05; Ignition: Allow Write Multiple Registers Request; AVEVA: Support multiple register write và Support multiple coil write; N3uron: Enable Modbus function 6). Khi không có function 16, Ignition 8.1 cảnh báo giá trị 32 bit và chuỗi sẽ ghi sai, còn AVEVA ghi rằng item chiếm hơn một thanh ghi không ghi được nữa.

2. Đếm từ 0 hay từ 1

Trang Ignition 8.1 ghi rằng đặc tả Modbus đếm địa chỉ từ 0. Con số gõ vào driver mang nghĩa gì thì tùy một thiết lập của từng driver:

  • Kepware, Zero-Based Addressing: bật sẵn; driver trừ 1 ở địa chỉ nhập vào, theo quy ước của PLC Modicon. Tắt đi nếu thiết bị không theo quy ước này.
  • AVEVA MBTCP, Use Zero Based Addressing: mặc định không chọn, nên item 400001 trỏ tới thanh ghi 00000 và 400000 là item không hợp lệ; khi chọn, 400000 trỏ tới 00000.
  • Ignition, Zero-based Addressing: khi chọn, mỗi vùng bắt đầu từ 0; khi bỏ chọn, bắt đầu từ 1 (trang 8.1).
  • N3uron: phần thiết lập device không có tùy chọn zero-based; thay vào đó có Modbus addresses offset (−65536 tới 65536), cộng vào mọi địa chỉ của device.

Với thiết lập mặc định, Kepware và AVEVA gửi cùng một yêu cầu cho 400001, dù một bên bật tùy chọn còn bên kia tắt, nên cần kiểm tác dụng của từng tùy chọn trước khi chép danh sách tag sang nền tảng khác. Manual Ignition gợi ý tạo tay ba tag HR0, HR1 và HR2 rồi đổi thiết lập kết nối cho tới khi giá trị đúng.

3. Thứ tự word, thứ tự byte và bit

Một giá trị float hay số nguyên 32 bit chiếm hai thanh ghi liên tiếp. Trang Ignition 8.1 ghi thêm: đặc tả Modbus không có phần nào cho giá trị 32 bit, nên các hãng thiết bị làm theo cả hai thứ tự word. Mặc định của các driver khác nhau:

  • Kepware: First Word Low bật sẵn, tức thanh ghi đầu là word thấp; First DWord Low làm tương tự cho giá trị 64 bit; Modbus Byte Order bật sẵn, tắt đi thì driver đọc theo thứ tự byte Intel.
  • Ignition: trang 8.1 ghi word cao đứng trước; Reverse Word Order đưa word thấp lên trước.
  • AVEVA MBTCP: Use Concept data structures (Longs) và (Reals), mặc định được chọn, xử lý theo thứ tự thanh ghi của phần mềm lập trình Concept; Register Order chọn một trong bốn thứ tự cho giá trị 64 bit; Swap bytes mặc định được chọn.
  • N3uron: có các công tắc riêng để đảo bit, đảo byte, đảo word trong giá trị 32 bit, đảo double word trong giá trị 64 bit và đảo byte trong chuỗi.

Cách đánh số bit cũng khác nhau. N3uron đếm từ 0 tới 15; Kepware đếm 0–15 hoặc 1–16 tùy Zero-Based Bit Addressing; AVEVA ghi số bit sau dấu hai chấm, từ 1 tới 16, và theo mặc định bit 1 là bit có trọng số cao nhất. Trong Ignition, HR1024.0 là bit đầu tiên, và địa chỉ theo bit cần thiết bị hỗ trợ lệnh Mask Write. Kepware chỉ dùng function 22 khi bật Holding Register Bit Writes; nếu không, driver đọc cả thanh ghi, sửa bit rồi ghi lại.

4. Một điểm, bốn cách viết

Cùng các điểm dữ liệu, viết theo cú pháp có trong tài liệu của từng driver; tên device Dev và unit ID 3 chỉ là ví dụ.

Điểm dữ liệu Ignition Kepware AVEVA MBTCP N3uron
holding register 1, số nguyên có dấu 16 bit [Dev]HR1 400001, kiểu Short 400001 S 400001, Int16
holding register 1–2 đọc thành float [Dev]HRF1 400001, kiểu Float 400001 F 400001, Float32
một bit của holding register 1 [Dev]HR1.0 400001.0 400001:1 400001.0
chuỗi 20 ký tự [Dev]HRS1:20 400001.20H 400001-400010 M 400001:20, String
unit ID 3 phía sau gateway [Dev]3.HR1 device ID IP.3 ModbusPLCRS, PLC unit ID 3 device, Modbus Slave ID 3

Address mapping của Ignition và thẻ Device Items của AVEVA dựng danh sách item duyệt được từ các địa chỉ như trên, và cả hai đều nhập, xuất được file CSV.

5. Unit ID và gateway Modbus RTU sang TCP

Tài liệu các driver mô tả hai kiểu gateway giữa RS-485 và Ethernet.

Chuyển sang Modbus TCP. Driver kết nối tới địa chỉ IP của gateway, mặc định cổng 502, và unit ID chọn thiết bị nối tiếp phía sau. Ignition yêu cầu mỗi địa chỉ IP chỉ một device connection, unit ID đặt trong item path hoặc trong address mapping. Trong Kepware, device ID là địa chỉ host cộng một Modbus server ID từ 0 tới 255, đặt 0 khi không có bridge. N3uron gán cho mỗi device một Modbus Slave ID (0 tới 255, mặc định 1), nhiều device trên một channel. AVEVA đặt các object ModbusPLCRS có PLC unit ID (0 tới 255, mặc định 1) dưới một object ModbusBridge, cho các bridge có tên trong danh sách phần cứng của hãng (NR&D Pen-T, Power Logic EGX 100, TSX ETG 100); kết nối thẳng ModbusPLC không có thiết lập unit ID trong danh sách.

Khung RTU bên trong TCP. Ignition gọi kiểu này là Modbus RTU over TCP, N3uron gọi là RTU encapsulated. Kepware kết nối tới loại terminal server này bằng driver Modbus RTU Serial với Ethernet Encapsulation, cấu hình như thể thiết bị nằm trên cổng nối tiếp của máy, tối đa 255 thiết bị mỗi channel.

Danh sách exception của Kepware có hai mã dành cho gateway: 10, gateway path unavailable (thường do gateway cấu hình sai hoặc quá tải), và 11, gateway target device failed to respond (thường do thiết bị không có trên mạng). Ở phía nối tiếp, Kepware khuyến nghị tối đa 32 thiết bị mỗi channel nếu không có bộ khuếch đại tín hiệu, còn driver Modbus RTU của Ignition có thiết lập RS-485 Mode, mặc định là RS-232.

6. Kích thước yêu cầu, chu kỳ quét và timeout

Thiết lập Ignition Kepware AVEVA MBTCP N3uron
số holding register mỗi yêu cầu 125 khi đọc, 123 khi ghi (mặc định bản 8.3) 1–120, mặc định 32 tối đa 122 khi đọc, 100 khi ghi 2–240 byte
số coil mỗi yêu cầu 2.000 8–2.000, mặc định 32 tối đa 1.976 khi đọc, 800 khi ghi 1–2.000
timeout chờ phản hồi Communication Timeout, tính bằng ms Request Timeout, thường là 1.000 ms Reply timeout, mặc định 3 s Request Timeout, mặc định 3.000 ms

Khối lớn thì ít yêu cầu hơn, nhưng Kepware lưu ý khối đọc trùm qua địa chỉ thiết bị không có có thể bị từ chối, và mặc định driver ngừng quét khối nào trả về exception 2 hoặc 3. Manual Ignition gợi ý đặt Max Holding Registers Per Request bằng 1 khi chạy thử, vì một địa chỉ sai có thể làm mọi tag thử chuyển Bad, rồi đặt lại sau đó, vì để 1 sẽ làm hệ thống rất nặng khi có hàng trăm tag. AVEVA giữ mỗi yêu cầu và phản hồi trong giới hạn bộ đệm Modbus 256 byte, và lưu ý mỗi thiết bị chỉ nhận được một số kết nối Modbus/TCP nhất định.

Chu kỳ quét đặt theo tag group trong Ignition (xem bài driver Logix của Ignition), theo Update Interval của device group trong AVEVA (xem bài AVEVA OI Server cho ControlLogix) và theo Scan rate của từng tag trong N3uron, mặc định 5.000 ms. Kepware và N3uron có thể tạm ngưng quét một thiết bị đang lỗi để nó không làm chậm cả channel: Kepware sau 3 chu kỳ lỗi, ngưng 10.000 ms theo mặc định; N3uron sau 3 lần lỗi, ngưng 60.000 ms.

Những gì chúng tôi kiểm trước

Đây là cách làm của TDL, không phải yêu cầu của Inductive Automation, PTC, AVEVA hay N3uron.

  • Chúng tôi sao lưu chương trình PLC trước mọi thay đổi, và lấy register map có kiểu dữ liệu, thứ tự word và cách scale của từng điểm.
  • Chúng tôi kiểm cổng của thiết bị (RS-485 hay Modbus TCP), baud rate, parity, số trạm, và loại gateway đang dùng.
  • Chúng tôi hỏi nhà máy xem có được đổi thiết lập phía thiết bị không, ví dụ số trạm.
  • Chúng tôi đọc thử một điểm đã biết giá trị cho mỗi kiểu dữ liệu với kích thước yêu cầu bằng 1, rồi chốt zero-based addressing, thứ tự word và cách đánh số bit trước khi dựng danh sách tag.
  • Chúng tôi hỏi thiết bị hoặc gateway nhận được bao nhiêu kết nối TCP và còn hệ nào khác đang quét nó.
  • Chúng tôi đặt chu kỳ quét theo nhu cầu của màn hình và historian, tách thiết bị nối tiếp chậm sang channel riêng, và đặt tên tag giống nhau cho mọi thiết bị cùng loại.

TDL tiếp cận thế nào

TDL Industrial Automation là System Integrator trong Rockwell Automation PartnerNetwork, là System Integrator thành viên AVEVA Partner Ecosystem, là Ignition Certified Integrator và là Certified Integrator của N3uron. Hai trang dự án của chúng tôi mô tả kiểu kết nối này:

  • SCADA giám sát hệ Ice Bank tại Yakult Việt Nam (2026): PLC Mitsubishi dòng FX hiện hữu vẫn điều khiển. Cổng nối tiếp của PLC đi qua bộ chuyển đổi Modbus RTU sang Modbus TCP và switch Stratix tới máy trạm SCADA FactoryTalk Optix, và chương trình PLC được sao lưu trước khi thay đổi.
  • Tích hợp máy nén khí mới vào SCADA FMCS tại SEHC (2025 tới 2026): bộ chuyển đổi Modbus RTU sang Modbus TCP và KEPServerEX đưa máy nén vào SCADA FMCS trên AVEVA System Platform, cùng tag, đối tượng, màn hình mới, historian và báo cáo.

Mỗi nền tảng có driver nào cho PLC Siemens, Mitsubishi, Omron: xem bài So sánh driver PLC. Các dịch vụ liên quan: kết nối PLC và thiết bị hiện có vào SCADA và giám sát hạ tầng nhà máy (FMCS).

Câu hỏi thường gặp

400001 là thanh ghi thứ nhất hay thứ hai?

Với thiết lập mặc định, là thanh ghi thứ nhất. Kepware trừ 1 ở địa chỉ nhập vào, còn MBTCP của AVEVA trỏ 400001 tới thanh ghi 00000 nếu không chọn zero-based addressing. Ignition ghi HR1 tương đương 40001. Nếu register map của thiết bị đếm từ 0, hãy đổi thiết lập zero-based, hoặc trong N3uron là address offset.

Thiết lập nào sửa một giá trị float đọc sai?

Thứ tự word. Trong Kepware là First Word Low, trong Ignition là Reverse Word Order, trong N3uron là đảo word trong giá trị 32 bit, và trong MBTCP của AVEVA là Use Concept data structures (Reals). Mặc định không giống nhau: Kepware coi thanh ghi đầu là word thấp, còn trang Ignition 8.1 ghi word cao đứng trước.

Đọc nhiều thiết bị RS-485 qua một gateway Modbus TCP thế nào?

Mỗi thiết bị dùng unit ID của nó. Trong Ignition, giữ một device connection cho gateway và đặt unit ID trong item path, ví dụ 3.HR1, hoặc trong address mapping. Trong Kepware, unit ID đứng sau địa chỉ IP trong device ID; trong N3uron, đó là Modbus Slave ID của từng device; trong MBTCP của AVEVA, đó là PLC unit ID của object ModbusPLCRS dưới một ModbusBridge.

Modbus TCP và Modbus RTU over TCP khác nhau thế nào?

Modbus TCP là giao thức TCP gốc. RTU over TCP dành cho thiết bị đóng gói khung RTU bên trong gói TCP. Ignition và N3uron có cả hai chế độ; Kepware kết nối tới terminal server qua driver Modbus RTU Serial với Ethernet Encapsulation.

Vì sao chỉ một thanh ghi lỗi mà cả khối tag chuyển Bad?

Driver đọc thanh ghi theo khối, và khối trùm qua một địa chỉ thiết bị không có có thể bị từ chối. Mặc định Kepware ngừng quét khối nào trả về exception 2 hoặc 3; manual Ignition gợi ý đặt kích thước yêu cầu bằng 1 khi chạy thử, rồi trả lại kích thước bình thường.

Nguồn

Đọc ngày 15/11/2026. Bài viết diễn giải, không trích nguyên văn; đọc tài liệu gốc trước khi thiết kế hoặc thao tác.

Dịch vụ liên quan:
Giám sát, điều khiển hạ tầng (FMCS) Kết nối thiết bị hiện hữu lên SCADA