Trang chủ › Bài kỹ thuật

Read in English

FactoryTalk DataMosaix là gì: DataOps công nghiệp của Rockwell, extractor, data model và phân quyền

TDL Industrial Automation · Cập nhật lần cuối:

Theo tài liệu FactoryTalk DataMosaix SaaS 1.13 của Rockwell: bản SaaS chạy trong FactoryTalk Hub cùng Cognite Data Fusion, các extractor cho FactoryTalk Historian, View SE, Batch, Optix, OPC UA và ODBC, từ raw table tới data model, công cụ BI, role và audit log, và những gì cần kiểm trước khi kết nối.

FactoryTalk DataMosaix là phần mềm DataOps công nghiệp của Rockwell Automation. Các extractor chép dữ liệu từ hệ thống trong nhà máy như historian, SCADA, batch và OPC UA server lên cloud. Trên cloud, dữ liệu được gắn ngữ cảnh trong một data model, rồi mở cho người dùng, công cụ BI và ứng dụng ở nhiều nhà máy cùng dùng. Bài này bám theo trang sản phẩm công khai của Rockwell, online help của FactoryTalk DataMosaix SaaS và release notes tới bản 1.13.01, đọc ngày 15/11/2026.

1. Rockwell hiểu DataOps công nghiệp là gì

Trang sản phẩm của Rockwell mô tả DataMosaix là phần mềm chạy trên cloud, cho người và ứng dụng truy cập dữ liệu ở nhiều nhà máy, trên phạm vi cả doanh nghiệp: dữ liệu được lấy từ nhiều nguồn, được gắn ngữ cảnh (contextualise), và quyền truy cập được quản lý ở một chỗ. Phần giới thiệu của online help gọi đây là nền tảng Industrial Data Operations, gom dữ liệu IT, OT và ET về một mối. Các connector chuẩn đưa dữ liệu từ hệ thống tại chỗ (on-premise) hoặc trên cloud về một nguồn dữ liệu chung (single source of truth).

Tờ giới thiệu FTALK-SP020C-EN-P (tháng 3/2024, tr. 1) nêu các khối chính: connector chuẩn và connector linh hoạt, gắn ngữ cảnh dữ liệu có AI hỗ trợ, mô hình hóa dữ liệu linh hoạt, và kiểm soát truy cập tập trung kèm quản trị dữ liệu (governance) và truy vết.

Historian đặt gần hệ điều khiển và ghi giá trị từng tag kèm thời điểm (Historian là gì). Trong tài liệu của Rockwell, historian là một trong các nguồn mà DataMosaix đọc.

2. Triển khai: SaaS trong FactoryTalk Hub, extractor đặt ở edge

Online help ghi FactoryTalk DataMosaix SaaS chạy như một phần của FactoryTalk Hub và chỉ có dạng phần mềm dịch vụ (Software as a Service) trên cloud. Điều kiện cần là một tenant organization trong FactoryTalk Hub và một subscription còn hiệu lực cho sản phẩm. Trang sản phẩm nói thêm bản SaaS có lựa chọn quản lý trọn gói (fully managed), nên nhân sự nhà máy không phải tự lo phần công nghệ và các bản cập nhật.

Getting Started Guide mô tả kiến trúc gồm bốn phần:

  • FactoryTalk Hub là nơi người dùng đăng nhập. Hub giữ danh sách người dùng, quyền sử dụng (entitlement) và quyết định cơ bản người dùng có được mở ứng dụng hay không.
  • Management Console, mở từ ô (tile) trên FactoryTalk Hub, là ứng dụng của Rockwell để phân quyền chi tiết.
  • Cognite Data Fusion (CDF) là phần còn lại của sản phẩm, vào từ console qua đường link Main DataMosaix.
  • Extractor được đặt ở edge và gửi dữ liệu lên cloud.

Tờ giới thiệu tháng 3/2024 chào DataMosaix ở dạng SaaS hoặc private cloud. Rockwell có bộ tài liệu riêng cho bản private cloud: release notes 8.03.00 (tháng 12/2025) ghi FactoryTalk DataMosaix Private Cloud nay đổi tên thương hiệu thành UnifyTwin. Bài này nói về bản SaaS, phát hành từ 1.00.00 (tháng 7/2023) tới 1.13.00 (tháng 8/2026) và 1.13.01.

3. Nguồn dữ liệu và extractor

Extractor kết nối tới hệ thống nguồn và đẩy dữ liệu, giữ nguyên định dạng gốc, lên CDF. Online help liệt kê các loại extractor và connector sau, kèm phiên bản mà màn hình cấu hình hỗ trợ:

Extractor hoặc connector Nguồn Tài liệu ghi gì
OPC UA OPC UA server bản 2.18
FactoryTalk Historian (OSI PI) FactoryTalk Historian bản 4.1.0; ghi thẳng vào time series, không qua raw table
Asset Framework (PI-AF) PI Asset Framework bản 1.5.1
FactoryTalk View SE DataLog, FTLD, Alarms and Events của View SE chỉ lấy dữ liệu lịch sử dạng số; không hỗ trợ DataLogPro; ngày bắt đầu của khoảng lịch sử đầu tiên không đổi được về sau
FactoryTalk Alarms and Events FactoryTalk Alarms and Events có trong danh sách connector
FactoryTalk Batch FactoryTalk Batch có trong danh sách extractor
FactoryTalk Optix một project FactoryTalk Optix bản 1.03.00; time series dạng chuỗi, số và rời rạc (discrete)
ODBC mọi database tương thích ODBC bản 3.0.0 trở lên
Fiix Fiix thêm vào từ bản 1.13.00
Custom hệ thống khác cho các extractor không có trong danh sách

Trang sản phẩm chia nguồn theo nhóm rộng hơn: data gateway, historian, MES/MOM, PLM và thiết kế số (digital engineering), và hệ thống doanh nghiệp. Ở tầng điều khiển, trang này nhắc tới FactoryTalk Optix, phần mềm có thể gắn ngữ cảnh OT và ghép dữ liệu thành một mô hình thông tin chung, linh hoạt. Trang luồng dữ liệu kể historian và PLC là các nguồn ở edge. Danh sách không có extractor nào cho riêng giao thức PLC, nên giá trị từ PLC đi qua một hệ thống có trong danh sách, như OPC UA server, project Optix hoặc historian.

Muốn đăng ký extractor phải có role Data Configurator, và mỗi extractor có một secret có thể tạo lại. Extractor hoặc ứng dụng M2M mới được gán sẵn một role mặc định khá rộng, nên Rockwell đặc biệt khuyến nghị tạo role riêng chỉ chứa các quyền (capability) cần dùng, theo nguyên tắc quyền tối thiểu (least privilege).

FactoryTalk DataMosaix SaaS: dữ liệu đi từ nhà máy lên cloudHàng trên: nguồn dữ liệu trong nhà máy gồm PLC và OPC UA server, historian (FactoryTalk Historian, PI AF), SCADA và batch (FactoryTalk View SE, Alarms and Events, FactoryTalk Batch), database và hệ thống khác (ODBC, Fiix, extractor tự viết). Các extractor và connector đặt ở edge đẩy dữ liệu, giữ nguyên định dạng gốc, lên cloud; mỗi extractor có secret và được gán role. Trên cloud, trong FactoryTalk DataMosaix SaaS (FactoryTalk Hub, Management Console, Cognite Data Fusion): raw table, transformation, rồi data model gồm asset, event, time series và property; extractor historian ghi thẳng vào time series. Hàng dưới: người dùng dữ liệu gồm công cụ BI, ứng dụng đăng ký, giải pháp của Rockwell, người dùng và AI. Theo tài liệu FactoryTalk DataMosaix SaaS 1.13.FactoryTalk DataMosaix SaaS: dữ liệu đi từ nhà máy lên cloudPLC, OPC UAserverextractor OPC UA,connectorFactoryTalk OptixHistorianFactoryTalk Historian(PI), PI AFSCADA và batchFactoryTalk View SE,Alarms and Events,FactoryTalk BatchDatabase, hệ thốngkhácODBC, Fiix, extractortự viết (custom)Extractor và connector · đặt ở edgeđẩy dữ liệu giữ nguyên định dạng gốclên cloudmỗi extractor có secret và được gán roleFactoryTalk DataMosaix SaaS trên cloudFactoryTalk Hub, Management Console, Cognite Data Fusion (CDF)Raw tabledữ liệu thô từ extractorTransformationkỹ sư viết để chuyểndữ liệu thôData modelasset, event, time series,propertyExtractor historian ghi thẳng vào time series; data set và role giới hạn quyền truy cậpCông cụ BIPower BI, Tableau,Excel, SSRS, GrafanaỨng dụngclient ID và secret,REST APIGiải pháp RockwellFactoryTalk EnergyManager, BatchPerformance AnalyticsNgười dùng và AICharts, dashboard, KPI,AI agentTheo Rockwell Automation, online help, Getting Started Guide và release notes 1.13.00 của FactoryTalkDataMosaix SaaS, trang sản phẩm (đọc 15/11/2026). Hình: TDL tự vẽ.
Hình 1: FactoryTalk DataMosaix SaaS: dữ liệu đi từ nhà máy lên cloud. Trên điện thoại, vuốt ngang để xem hết hình.

4. Từ dữ liệu thô tới data model có ngữ cảnh

Getting Started Guide nêu hai đường đi. Đường thứ nhất, ví dụ dữ liệu từ một database SQL: extractor ghi vào raw table trên cloud, rồi kỹ sư viết một hoặc vài transformation để biến các dòng thô thành asset, event, time series hoặc property trong một object model. Đường thứ hai, dùng cho extractor historian: time series đi thẳng vào time series của CDF, không qua bước raw. Data set gom dữ liệu theo từng mục đích, và cũng dùng để giới hạn quyền truy cập cho đúng người.

Trong online help, asset đại diện cho thiết bị, đối tượng có thật và được dựng theo cấu trúc phân cấp. Bản 1.13.00 thông báo tính năng Asset Model và các API của nó sẽ bị bỏ (deprecated) chậm nhất vào năm 2027, và online help khuyên dùng Flexible Data Model Framework cho mọi triển khai mới. Model dựng qua FactoryTalk Optix cũng đưa vào flexible data model; release notes 1.13.00 ghi khi thay đổi model lớn thì đôi lúc thay đổi không được đẩy lên đúng. FactoryTalk VantagePoint đã hết vòng đời (end of life), và DataMosaix nhập được data model VantagePoint từ file .IIP.

5. Ai dùng dữ liệu

  • Công cụ BI. Power BI và Grafana cấu hình được để dùng project DataMosaix làm nguồn dữ liệu. Virtual PostgreSQL Data Interface mở dữ liệu cho Tableau (Desktop và Server), Power BI, Microsoft Excel và SQL Server Reporting Services. Bản 1.13.00 nêu các giới hạn, trong đó có: chỉ chạy câu SELECT, phải có time series ID hoặc external ID khi đọc data point (mặc định trả về 24 giờ gần nhất), và báo lỗi khi lấy quá một triệu dòng.
  • Ứng dụng. Đăng ký ứng dụng cần role Data Scientist, và sẽ nhận client ID cùng secret để đọc dữ liệu project trên CDF. Có thể xem thử REST API qua Swagger UI.
  • Giải pháp của Rockwell dựng trên nền tảng này. Getting Started Guide kể tên FactoryTalk Energy Manager, Batch Performance Analytics và Asset Intelligence for Mining.
  • Người dùng và AI. Trang sản phẩm nêu phân tích nguyên nhân gốc (root cause), dashboard và KPI so sánh theo nhà máy, dây chuyền và khu vực, ứng dụng Charts có sẵn, và data model cho AI agent.

6. Bảo mật và phân quyền theo tài liệu

Quyền truy cập đặt ở hai tầng. FactoryTalk Hub quyết định ai được mở sản phẩm. Trong Management Console, mỗi thành viên được gán role. Bảy role mặc định là Application Developer, Applications, Application User, Data Configurator, Data Scientist, Extractors và Project Admin; tài liệu gọi chúng là điểm xuất phát cho một triển khai. Mỗi role mang các capability group, và một capability gồm loại tài nguyên, phạm vi và thao tác, ví dụ timeseries:read. Chỉ Project Admin mới bật hoặc tắt được các tính năng (feature) của một project.

Ứng dụng và extractor là danh tính máy (M2M), được Auth0 xác thực, và role ID của chúng được đưa vào token; bản 1.13.00 cảnh báo quá 350 group thì token vượt 8 KB và bị lỗi. Audit log ghi ai đã làm gì trên đối tượng nào, gồm các lần đăng nhập, truy cập dữ liệu và thay đổi cấu hình. Bản ghi có thể mất tới một giờ mới hiện ra, người dùng không sửa hay xóa được, và có thể xuất phần đã lọc ra file CSV.

7. Đứng cạnh FactoryTalk Historian, FactoryTalk Optix và SCADA nhà máy

Trong kiến trúc Rockwell mô tả, các hệ thống trong nhà máy vẫn là nguồn. FactoryTalk Historian giữ time series của nhà máy và PI Asset Framework, extractor đọc từ đó. FactoryTalk View SE vẫn chạy màn hình vận hành, còn connector của nó đọc data log và alarm (So sánh FactoryTalk View SE, ME và Optix). FactoryTalk Optix nằm ở tầng điều khiển và gửi dữ liệu đã dựng model qua connector của nó. MES/MOM là một trong các nhóm nguồn (MES là gì). Các dòng sản phẩm Rockwell nói chung: Rockwell Automation là gì; tầng SCADA: SCADA là gì.

Những gì chúng tôi kiểm trước

Đây là cách làm của TDL, không phải yêu cầu của Rockwell Automation. Trước khi nhà máy kết nối DataMosaix:

  • Chúng tôi liệt kê dữ liệu hiện nằm ở đâu (FactoryTalk Historian và PI AF, data log và alarm của View SE, FactoryTalk Batch, OPC UA server, database), rồi so phiên bản từng extractor với danh sách phiên bản Rockwell hỗ trợ.
  • Chúng tôi kiểm cách đặt tên tag và point giữa các dây chuyền và nhà máy. Data model dễ dựng hơn khi cùng một thiết bị mang cùng một tên ở mọi nơi.
  • Chúng tôi lần theo đường mạng từ máy chạy extractor lên cloud: máy nằm ở zone nào, đi qua firewall nào và ai quản lý firewall đó. Zone và conduit có trong bài IEC 62443, quy tắc cổng có trong bài firewall cho hệ FactoryTalk và Logix. Các trang chúng tôi đọc không ghi cổng hay địa chỉ nào, nên chúng tôi hỏi lại Rockwell trước khi gửi yêu cầu mở firewall.
  • Chúng tôi thống nhất ranh giới IT/OT với cả hai bên, để máy chạy extractor không trở thành đường đi từ bên ngoài vào mạng điều khiển.
  • Chúng tôi lên kế hoạch phân quyền trước extractor đầu tiên: role riêng chỉ chứa quyền cần dùng, ai giữ các secret, và ai quản lý tenant FactoryTalk Hub.

TDL tiếp cận thế nào

TDL Industrial Automation là nhà tích hợp hệ thống (System Integrator) trong chương trình Rockwell Automation PartnerNetwork. Trang Rockwell Automation của chúng tôi nói về các hệ thống phía nhà máy mà DataMosaix đọc dữ liệu, trong đó có FactoryTalk View SE, FactoryTalk Optix, FactoryTalk Batch và FactoryTalk Historian, còn trang SCADA và historian liệt kê các historian chúng tôi làm.

Câu hỏi thường gặp

FactoryTalk DataMosaix có thay thế FactoryTalk Historian không?

Tài liệu của Rockwell coi historian là một nguồn dữ liệu. Extractor FactoryTalk Historian (OSI PI) và extractor PI-AF chép time series và asset framework của historian lên cloud; Getting Started Guide xếp historian vào các nguồn dữ liệu ở edge.

FactoryTalk DataMosaix có chạy tại chỗ (on-premises) được không?

Online help của bản SaaS ghi sản phẩm chỉ có dạng phần mềm dịch vụ trên cloud, còn extractor được đặt ở edge. Rockwell có tài liệu riêng cho một sản phẩm private cloud, và release notes 8.03.00 của sản phẩm đó ghi nay đã đổi tên thành UnifyTwin.

Cognite Data Fusion trong DataMosaix là gì?

Getting Started Guide của Rockwell mô tả Cognite Data Fusion (CDF) là phần còn lại của FactoryTalk DataMosaix SaaS, bên cạnh Management Console. Extractor đẩy dữ liệu lên CDF, ứng dụng và công cụ BI đọc dữ liệu project ở đó.

Power BI hoặc Excel có đọc được dữ liệu DataMosaix không?

Có. Power BI và Grafana kết nối tới project CDF, còn Virtual PostgreSQL Data Interface hỗ trợ Tableau, Power BI, Microsoft Excel và SQL Server Reporting Services, chỉ với câu SELECT.

DataMosaix có đọc dữ liệu FactoryTalk View SE không?

Có, qua connector FactoryTalk View SE. Bản 1.13.00 ghi các nguồn DataLog, FTLD và Alarms and Events, chỉ lấy lịch sử dạng số; không hỗ trợ DataLogPro.

Nguồn

Đọc ngày 15/11/2026. Bài viết diễn giải, không trích nguyên văn; đọc tài liệu gốc trước khi thiết kế hoặc thao tác.

Dịch vụ liên quan:
SCADA & historian Rockwell Automation (Allen-Bradley)