AVEVA Historian lưu mỗi tag một bộ giá trị duy nhất, nhưng trend, báo cáo và câu truy vấn SQL có thể nhận về những con số khá khác nhau. Chế độ truy xuất (retrieval mode) quyết định cái gì được trả về: chính các điểm đã lưu, một giá trị cho mỗi chu kỳ, hay một giá trị tính trên từng chu kỳ. Bài này bám theo tài liệu Historian 2026 của AVEVA. Historian làm gì nói chung: xem Historian là gì; AVEVA Historian đặt cạnh PI System: xem AVEVA Historian và PI System.
1. Cái gì được lưu: chế độ lưu và deadband
Truy xuất chỉ trả về được những gì đã lưu. Mỗi tag dùng một trong bốn chế độ lưu: không lưu (no storage), lưu hết (forced, mọi giá trị thu về), lưu theo chu kỳ (cyclic, giá trị ở một khoảng thời gian cố định) hoặc lưu theo thay đổi (delta, chỉ giá trị đã đổi, thời điểm thay đổi chính xác tới 1 ms). Có thể lọc thêm cho lưu delta bằng các deadband trên tab Storage của tag trong Operations Control Management Console:
- Time deadband: khoảng thời gian tối thiểu, tính bằng mili giây, giữa hai giá trị được lưu; đặt 0 thì lưu mọi thay đổi.
- Value deadband: một phần trăm của dải đơn vị kỹ thuật (engineering unit) của tag; đặt 0 là tắt.
- Swinging door (rate) deadband, cho tag analog: một điểm được lưu khi độ dốc thay đổi quá phần trăm đặt. Nếu đặt thêm value deadband thì value deadband được xét trước; còn deadband override period sẽ lưu điểm vừa nhận gần nhất khi đã quá khoảng thời gian đó kể từ điểm lưu trước.
Swinging door không tự tạo ra giá trị: chỉ những điểm thật sự nhận được mới ghi xuống đĩa. Thuật toán giữ lại giá trị ngay trước chỗ độ dốc đổi, nên đỉnh và đáy vẫn rõ, và AVEVA khuyên dùng cho tín hiệu lên xuống đều như mức bồn, không hợp với tín hiệu nhiễu. Thay đổi cấu hình lưu chỉ áp dụng cho dữ liệu có thời điểm từ lúc thay đổi trở đi, và từ bản 8.0 mọi dữ liệu lịch sử đều lưu theo giờ UTC.
2. Các chế độ truy xuất
Historian trước bản 9.0 chỉ có cyclic và delta; full, interpolated, best fit, average, minimum, maximum, integral, slope, counter và ValueState có từ Historian 9.0, RoundTrip từ 10.0, predictive retrieval từ 11.6.14101 và bounding value retrieval từ 17.3.100. Trong SQL, chế độ được chọn bằng wwRetrievalMode. Cyclic là mặc định cho các bảng analog, kể cả các bảng summary; delta là mặc định cho các bảng discrete, string và bảng History.
| Chế độ | Trả về | Loại tag |
|---|---|---|
| Cyclic | giá trị tại mỗi biên chu kỳ, hoặc giá trị cuối cùng trước biên | mọi loại |
| Delta | các giá trị đã lưu có thay đổi | mọi loại |
| Full | mọi giá trị đã lưu, kể cả giá trị lặp lại | mọi loại |
| Interpolated | giá trị nội suy tại mỗi biên | analog |
| Best fit | giá trị đầu, cuối, nhỏ nhất, lớn nhất và giá trị đầu tiên có chất lượng không Good trong mỗi chu kỳ | analog, analog summary |
| Average | trung bình theo thời gian của mỗi chu kỳ | analog, analog summary |
| Minimum, Maximum | giá trị đã lưu nhỏ nhất hoặc lớn nhất trong mỗi chu kỳ | analog |
| Integral | diện tích dưới đường cong của mỗi chu kỳ, ra một tổng | analog |
| Slope | mức thay đổi mỗi giây giữa hai điểm liên tiếp | analog |
| Counter | lượng tăng của bộ đếm trong mỗi chu kỳ, tính cả lần tràn (rollover) | analog, discrete |
| ValueState | thời gian ở từng trạng thái trong mỗi chu kỳ | integer, discrete, string, state summary |
| RoundTrip | thời gian giữa hai sườn lên liên tiếp của cùng một trạng thái | integer analog, discrete, string |
Với loại tag khác, tùy chế độ mà kết quả quay về như cyclic hoặc delta, hoặc không có dòng nào.
3. Giá trị gốc: delta và full
Delta trả về các dòng đã lưu có giá trị thay đổi; full trả về mọi dòng đã lưu. AVEVA xem full là chế độ phản ánh đúng nhất quá trình đã ghi, đồng thời cũng nặng nhất cho server, mạng và client. Cả hai đều trả về một giá trị đầu (initial value): nếu không có điểm nào đúng thời điểm bắt đầu, điểm cuối cùng trước đó được trả về tại thời điểm bắt đầu với Quality 133, với điều kiện thời gian bắt đầu viết bằng >= chứ không phải >. Có thể lọc bớt kết quả delta ngay lúc truy vấn bằng wwTimeDeadband hoặc wwValueDeadband (phần trăm toàn thang); trong value deadband, giá trị đổi quality vẫn được trả về.
4. Mỗi chu kỳ một giá trị: cyclic và interpolated
Các chế độ theo chu kỳ chia khoảng truy vấn theo số chu kỳ (wwCycleCount) hoặc theo resolution tính bằng mili giây (wwResolution). Không đặt cả hai thì Historian dùng 100 chu kỳ; đặt cả hai thì bỏ qua số chu kỳ.
Cyclic trả về, tại mỗi biên, giá trị lưu đúng tại biên hoặc giá trị cuối cùng trước biên. Chế độ này nhanh, nhưng AVEVA lưu ý các khoảng mất dữ liệu (gap) và các đỉnh nhọn nằm giữa hai biên sẽ không hiện ra. Interpolated tính một giá trị tại biên khi ở đó không có điểm lưu, cho trend mượt hơn với tag thay đổi chậm. Chế độ này theo kiểu nội suy của tag, nên tag kiểu stair-step, hay tag không phải analog, cho kết quả giống cyclic.
5. Best fit cho trend dài
Best fit trả về tối đa năm điểm đã lưu trong mỗi chu kỳ: điểm đầu, điểm cuối, nhỏ nhất, lớn nhất, mỗi điểm giữ đúng thời điểm của nó, và giá trị đầu tiên có chất lượng không Good. Một điểm đóng hai vai chỉ trả về một lần. Ví dụ của AVEVA: một tuần dữ liệu lấy mẫu năm giây cho 120.960 giá trị ở chế độ delta và khoảng 300 ở best fit.
6. Giá trị tính toán: average, minimum, maximum, integral
Average là trung bình theo thời gian (time-weighted): giá trị nào kéo dài càng lâu thì trọng số càng lớn, và các gap do NULL không được tính. AVEVA ghi rằng average với số chu kỳ bằng 1 chạy nhanh hơn nhiều so với hàm AVG của SQL Server và thường chính xác hơn, vì AVG chỉ là trung bình cộng thống kê.
Minimum và maximum trả về giá trị đã lưu nhỏ nhất hoặc lớn nhất trong mỗi chu kỳ, đúng thời điểm thật của nó. Hai chế độ này cần <= cho thời điểm kết thúc truy vấn; với số chu kỳ bằng 1, kết quả giống hàm MIN và MAX của SQL nhưng nhanh hơn.
Integral lấy cùng diện tích như average rồi quy đổi theo IntegralDivisor của đơn vị kỹ thuật của tag, hệ số đổi tốc độ (rate) ra đơn vị trên giây. Ví dụ của AVEVA: một chu kỳ một phút có trung bình 3,5 lít/giây cho kết quả 210.
Cẩn thận với dòng đầu tiên của mọi phép tính gộp. Historian tính một chu kỳ "phantom" kết thúc đúng lúc bắt đầu truy vấn. Ví dụ của AVEVA hỏi trung bình theo giờ từ 08:00 với resolution một giờ và nhận một dòng mang thời điểm 08:00: nếu timestamp rule là End, đó là trung bình từ 07:00 đến 08:00; với wwTimeStampRule = 'Start' thì là từ 08:00 đến 09:00. Cột StartDateTime cho biết chu kỳ của mỗi dòng bắt đầu lúc nào.
7. Tốc độ thay đổi, bộ đếm và trạng thái
Slope cho mức thay đổi mỗi giây so với điểm trước, dùng để phát hiện giá trị biến đổi quá nhanh.
Counter trả về lượng tăng của bộ đếm trong mỗi chu kỳ, dựa trên giá trị rollover đặt cho tag. Ví dụ của AVEVA: rollover 10.000, bộ đếm đang 9.900 rồi xuống 100 nghĩa là đã đếm thêm 200 đơn vị. Bộ đếm reset bằng tay cần đặt rollover bằng 0, còn counter deadband (phần trăm dải đếm) giúp phân biệt reset với tràn và lọc các lần đếm lùi. AVEVA cũng lưu ý tag bộ đếm CTU khi đưa vào Historian mặc định là số nguyên có dấu, nên tràn về giới hạn âm; đổi sang không dấu thì tràn về 0.
ValueState trả về thời gian ở từng trạng thái trong mỗi chu kỳ, chọn bằng wwStateCalc: Minimum, Maximum, Average, Total hoặc Percent, mỗi loại có thêm bản Contained bỏ qua các lần bị biên chu kỳ cắt ngang. Ví dụ của AVEVA là máy đã chạy bao lâu hay van đã mở bao lâu. Thời gian chạy và dừng đi vào OEE thế nào: xem cách tính OEE. RoundTrip đo thời gian giữa hai sườn lên liên tiếp của cùng một trạng thái, như từ chu kỳ sản xuất này sang chu kỳ kế tiếp.
8. Dự báo và giá trị biên
Predictive retrieval (wwFilter = 'SLR()') dựng một đường hồi quy tuyến tính đơn (simple linear regression) từ các giá trị đã lưu, ví dụ để ước lúc nào bồn cạn khi mất kết nối với nguồn dữ liệu. Bounding value retrieval trả về giá trị đầu tiên tại hoặc trước một thời điểm, hoặc giá trị đầu tiên sau thời điểm đó.
9. Các tùy chọn truy vấn làm đổi kết quả
Tùy chọn đặt cho một chế độ không dùng tới nó thì bị bỏ qua. Những tùy chọn hay giải thích một con số lạ:
- Quality rule (
wwQualityRule): GOOD bỏ các giá trị có OPC quality uncertain; EXTENDED dùng cả các giá trị này; OPTIMISTIC cho phép phép tính có lẫn giá trị good và NULL vẫn ra số, khi đó cột PercentGood cho biết bao nhiêu phần chu kỳ có dữ liệu tốt. - Interpolation type (
wwInterpolationType): Stairstep hoặc Linear, đặt chung cho cả hệ, cho từng tag analog hoặc trong câu truy vấn, và câu truy vấn được ưu tiên. AVEVA khuyên dùng linear làm thiết lập chung, stair-step cho các ngoại lệ như setpoint. - Timestamp rule (
wwTimeStampRule): đầu hoặc cuối chu kỳ, hoặc theo mặc định của server. - History version (
wwVersion, mặc định Latest) và time zone (wwTimeZone, mặc định là múi giờ của máy Historian).
Trong ứng dụng Historian Client Trend, các thiết lập này được gói thành retrieval style, ví dụ
Những gì chúng tôi kiểm trước
Đây là cách làm của TDL, không phải yêu cầu của AVEVA. Khi trend hay báo cáo ra một con số không ai tin, chúng tôi kiểm:
- Chế độ truy xuất, resolution và quality rule mà retrieval style, báo cáo hay câu truy vấn thật sự dùng.
- Chế độ lưu, deadband và kiểu nội suy của tag, và lần đổi gần nhất.
- Với báo cáo theo giờ, theo ca: timestamp rule, dòng đầu tính từ chu kỳ phantom và múi giờ.
- Với bộ đếm: giá trị rollover, và counter từ PLC có đang là số nguyên có dấu không.
- Một khoảng ngắn ở chế độ full, để so giá trị tính ra với cái thật sự đã lưu.
TDL làm thế nào
TDL Industrial Automation là thành viên AVEVA Partner Ecosystem với vai trò System Integrator, và trang dịch vụ AVEVA của chúng tôi ghi AVEVA Historian trong các phần mềm AVEVA chúng tôi xây mới, mở rộng và bảo trì. Ở hệ giám sát AHU và OAC tòa nhà hành chính SEHC, chúng tôi tích hợp historian và báo cáo tự động vào SCADA AVEVA System Platform. Khi dữ liệu ngừng về, xem sửa lỗi AVEVA Historian.
Câu hỏi thường gặp
Trend khoảng thời gian dài trên AVEVA Historian nên dùng chế độ truy xuất nào?
Best fit là cách dung hòa của AVEVA cho việc này: mỗi chu kỳ trả về giá trị đầu, cuối, nhỏ nhất, lớn nhất và giá trị đầu tiên không Good, nên một tuần dữ liệu năm giây chỉ còn khoảng 300 giá trị thay vì 120.960. Cyclic nhanh hơn nhưng có thể bỏ sót đỉnh nằm giữa hai biên chu kỳ.
Vì sao dòng 08:00 của báo cáo trung bình theo giờ lại là số của giờ trước?
Dòng đầu tiên của truy vấn gộp lấy từ chu kỳ phantom kết thúc lúc bắt đầu truy vấn. Nếu timestamp rule là End, dòng mang thời điểm 08:00 là trung bình từ 07:00 đến 08:00; đặt wwTimeStampRule là Start thì dòng đó là từ 08:00 đến 09:00.
Cyclic và interpolated khác nhau thế nào?
Cả hai đều trả về một giá trị ở mỗi biên chu kỳ. Cyclic trả về giá trị lưu tại biên hoặc giá trị cuối cùng trước biên; interpolated tính một giá trị từ hai điểm đã lưu hai bên, nhưng chỉ với tag analog nội suy tuyến tính; các trường hợp khác cho kết quả giống cyclic.
AVEVA Historian đếm thế nào khi bộ đếm bị tràn (rollover)?
Counter retrieval dùng giá trị rollover đặt cho tag: rollover 10.000, bộ đếm đang 9.900 rồi xuống 100 thì tính là 200 đơn vị. Bộ đếm reset bằng tay cần đặt rollover bằng 0.
Swinging door deadband có tự tạo giá trị chưa từng đo không?
Không. AVEVA ghi rõ chỉ những điểm thật sự nhận từ nguồn dữ liệu mới được ghi xuống đĩa; swinging door chỉ quyết định giữ điểm nào.
Nguồn
- AVEVA, Welcome to AVEVA Historian, tài liệu Historian 2026
- AVEVA, Storage modes, About delta storage mode, Time and value deadbands for delta storage, Swinging door deadband for delta storage, Benefits of the swinging door deadband, Additional options that affect the swinging door deadband và Edit storage information for an analog tag
- AVEVA, Explore retrieval modes, Cyclic retrieval, Delta retrieval, Delta retrieval - initial values, Full retrieval, Interpolated retrieval và Best fit retrieval
- AVEVA, Average retrieval, Minimum retrieval, Maximum retrieval, Integral retrieval và Integral retrieval - how it works
- AVEVA, Slope retrieval, Counter retrieval, Counter retrieval - calculations for a manually reset counter, Counter retrieval - using a counter deadband, ValueState retrieval, RoundTrip retrieval, Predictive retrieval (wwFilter) và Bounding value retrieval
- AVEVA, Which options apply to which retrieval modes?, Cycle count (wwCycleCount), About phantom cycles, Value deadband (wwValueDeadband), Time deadband (wwTimeDeadband), History version (wwVersion), Interpolation type (wwInterpolationType), TimeStamp rule (wwTimeStampRule), Time zone (wwTimeZone), Quality rule (wwQualityRule) và State calculation (wwStateCalc)
- AVEVA, Work with retrieval styles, Use the standard retrieval styles và Retrieval styles, application settings, and tag settings, Historian Client Trend
Đọc ngày 15/11/2026. Bài viết diễn giải, không trích nguyên văn; đọc tài liệu gốc trước khi thiết kế hoặc thao tác.