Axiom là client của Canary System để xem trend (biểu đồ xu hướng) và dashboard. Axiom chạy như một dịch vụ trên server, thường là chính máy Historian, người dùng mở bằng trình duyệt web, và mọi tag hiện trên Axiom đều đi qua dịch vụ Views. Bài này giải thích, theo knowledge base của Canary (chủ yếu các bài bản 26, có hai bài bản 25) và các trang sản phẩm của Canary: Axiom chạy ở đâu, duyệt tag thế nào, vì sao trend hiện giá trị đã gộp (aggregate), dựng dashboard và asset template ra sao, file và quyền truy cập hoạt động thế nào, và Excel Add-in bổ sung gì. Canary System được dựng thế nào: xem bài Kiến trúc Canary Historian.
1. Axiom chạy ở đâu
Trang sản phẩm Axiom của Canary ghi client được viết bằng HTML, nên người dùng chỉ cần một trình duyệt web hiện đại. Việc xử lý nằm trên server Canary, chart và application cũng lưu trên server chứ không lưu trên từng máy. Khi nâng cấp server, mỗi client nhận bản mới ở lần kết nối kế tiếp. Cũng trang này ghi mỗi Canary System đều kèm license Axiom.
Dịch vụ Axiom phải được cài trước, thường trên cùng máy với Historian. Sau đó người dùng mở tên server Axiom qua HTTPS, hoặc mở localhost nếu đang ngồi trên chính server; Internet Explorer không được hỗ trợ. Đăng nhập đi qua các nhà cung cấp định danh (identity provider) cấu hình trong ô Identity. Ở bản 26, Active Directory bật sẵn, Anonymous và Kerberos tắt sẵn, các nhà cung cấp khác được thêm qua OAuth 2.0 hoặc OpenID Connect. Lần đầu một người đăng nhập bằng client Canary như Axiom, hệ thống tạo một user Canary nội bộ và gắn nó với tài khoản bên ngoài đó.
2. Duyệt tag qua Views
Axiom không tự đọc file của Historian. Canary mô tả dịch vụ Views là cổng giữa client và Historian: client gửi yêu cầu tới Views, Views đọc file HDB của Historian, gộp hoặc xử lý dữ liệu, rồi trả về qua gRPC có mã hóa. Axiom Core, Excel Add-in, ODBC server, Read API, Publisher và Calcs & Events đều đọc qua Views. Với hệ có hơn 50 client đồng thời, bài kiến trúc của Canary gợi ý dùng một dịch vụ Views cho Axiom và một dịch vụ Views thứ hai cho API và ứng dụng bên thứ ba.
Trong một chart, menu Add Trends hiện server Views ở bên trái, kèm view Historian gốc và các Virtual View dựng trên nó. Mặc định Axiom dùng dịch vụ Views trên localhost; biểu tượng bánh răng cho phép trỏ sang server khác, cách bố trí mà Canary gọi là ít gặp. Chọn một nhánh sẽ liệt kê tag của nhánh đó, gồm cả tag của các nhánh con nếu không bỏ chọn tùy chọn này, và Include Properties thêm mô tả và đơn vị kỹ thuật của từng tag. Ô tìm kiếm nhận nhiều từ khóa cách nhau bằng dấu cách, không phân biệt hoa thường, chỉ trả về tag chứa đủ mọi từ khóa, và loại tag khớp với từ khóa bắt đầu bằng "!". Cách Virtual Views đổi tên tag và định nghĩa tài sản: xem bài Canary Virtual Views và Calcs & Events.
3. Chart trend
Màn hình chart gồm các trend và chú thích (legend), khoảng thời gian của chart (chart duration), chế độ live, nút cuộn lùi và tới theo thời gian, các chế độ con trỏ và ghi chú (annotation). Menu Edit Trends đặt cho từng trend:
| Thiết lập | Tác dụng |
|---|---|
| Drawing Mode | Trend vẽ đường và là mặc định; State tô màu dải trend theo giá trị tag |
| Time Shift | dời trend theo thời gian, tính bằng ngày, giờ, phút hoặc giây |
| Aggregate Kind | kiểu gộp dùng để vẽ dữ liệu: mặc định TimeAverage2, với tag Boolean và chuỗi là StartBound |
| Aggregate Interval | độ dài mỗi khối dữ liệu được xử lý |
| Scale và Band | khoảng thang đo tự động hoặc đặt tay, và phần chiều cao chart mà trend chiếm |
| High Limit và Low Limit | giới hạn cố định hoặc biến thiên, có thể đổi màu trend hoặc tô vùng |
Từ menu chart, Export Data xuất dữ liệu của chart ra file CSV, Statistics cho các giá trị như trung bình, độ lệch chuẩn và tứ phân vị, còn Playback phát lại chart từ một thời điểm chọn trước với tốc độ đặt sẵn.
4. Vì sao trend hiện giá trị đã gộp
Canary ghi Axiom vẽ trend từ dữ liệu đã gộp, mỗi pixel chiều rộng chart một giá trị, vì lý do hiệu năng. Chu kỳ gộp ngắn nhất bằng khoảng thời gian của chart chia cho chiều rộng chart tính bằng pixel. Ví dụ của Canary:
| Khoảng thời gian chart | Chiều rộng chart | Mỗi pixel ứng với |
|---|---|---|
| 24 giờ | 400 px | 216 giây |
| 24 giờ | 800 px | 108 giây |
| 1 giờ | 800 px | 4,5 giây |
Đổi khoảng thời gian hay co giãn chart đều làm đổi ý nghĩa của mỗi điểm, nên một tín hiệu dao động mạnh có thể trông khác nhau giữa hai lần xem, và giá trị trung bình có thể làm mất một đỉnh hay một đáy ngắn. Với các tag như vậy, Canary gợi ý dùng kiểu gộp minimum hoặc maximum, hoặc kết hợp minimum, maximum và average. Phép tính tức thời (ad hoc) của Axiom cũng chỉ chạy trên dữ liệu đã gộp; muốn tính trên giá trị thô, Canary chỉ sang dịch vụ Calculations. Kiến thức nền về historian như deadband và nén dữ liệu: xem bài Historian là gì. Trend ngừng cập nhật: xem bài Sửa lỗi Canary Historian.
5. Application: dashboard và asset template
Application của Axiom là một tập màn hình (screen) dựng ngay trên trình duyệt. Trình thiết kế chuyển qua lại giữa chế độ Edit và Live, control được kéo thả lên màn hình, và mỗi control có thể gán một tag nguồn (source tag) hoặc một phép tính. Các bài về control ở bản 26 gồm bar chart, đồng hồ tròn, đồng hồ thẳng và đồng hồ vành khuyên (circular, linear, donut gauge), data table, grid, events table, scatter plot, button, data entry, image và Trend Graph. Value Box, theo bài bản 25 của Canary, hiện giá trị, thời gian và chất lượng (quality) của một tag, có thể gộp dữ liệu theo một chu kỳ đặt trước, và đổi màu khi so với một giới hạn là số cố định hoặc một tag khác. Trend Graph có thể nhập một chart có sẵn, nhưng chart được chép vào application khi lưu application, nên các lần sửa file chart về sau không tới được application.
Control theo tài sản (asset-based) cần Virtual Views. Các control Asset Template, Grid, Panel, Screen và Trend Graph gắn được với một loại tài sản (asset type) định nghĩa trong một Virtual View; chưa có Virtual View thì các thuộc tính tài sản này không hiện. Ví dụ của Canary là hai mươi tài sản chỉ cần một màn hình dạng mẫu thay cho hai mươi màn hình. Control Asset Template vẽ một panel cho mỗi tài sản (asset instance), áp những gì đặt trong panel cho mọi tài sản, hiện dấu gạch ở chỗ tài sản thiếu tag, lọc tài sản bằng biểu thức và chia thành nhiều trang. Trang sản phẩm của Canary nói thêm: khi Canary System phát hiện tài sản mới, Axiom đưa luôn tài sản đó vào.
6. File, thư mục và ai được xem gì
Chart và application được lưu trong các thư mục trên server. Mặc định ở bản 26:
| Thư mục | Quyền mặc định |
|---|---|
| Public | đọc và ghi cho Everyone và Anonymous |
| ReadOnly | đọc và ghi cho Administrators; chỉ đọc cho Everyone và Anonymous |
| Private, mỗi người một thư mục | đọc và ghi cho chính người đó, chỉ người đó thấy |
Quyền thư mục đặt ở mục Axiom Security trong ô Identity và được xét từ trên xuống; nếu tắt bảo mật file, Everyone và Anonymous đọc ghi được mọi thư mục. Các danh sách kiểm soát truy cập (access control list) riêng quyết định ai được đăng nhập Axiom (mặc định Everyone và Anonymous), ai được dùng script (Administrators), ai được dùng control Data Entry (Administrators) và ai được tạo báo cáo tự động (Everyone và Anonymous). Khi nhà cung cấp Anonymous đang tắt, là mặc định, Anonymous bị từ chối ở mọi chức năng.
Tùy chọn (preferences) của từng người đặt giao diện màu (theme), locale và múi giờ. Múi giờ mặc định theo giờ địa phương của máy client, và thay đổi chỉ có hiệu lực sau khi đăng xuất rồi đăng nhập lại. Báo cáo tự động (automated report) chạy chart hoặc application đã lưu theo lịch; trình xem (Viewer) liệt kê các báo cáo đã chạy, và mỗi báo cáo có thể mở ra hoặc tải về dạng PDF.
7. Excel Add-in
Excel Add-in là một client khác của Views. Các hàm gồm Tag List, Raw Data, Processed Data (giá trị theo các mốc thời gian đều nhau, từ một kiểu gộp và một chu kỳ), Last Value, Find Events và AdHoc Events; phần Settings chọn Historian, múi giờ của dữ liệu trả về và xác thực bằng API token. Công thức dùng thời gian tương đối như Now - 1h được tính lại bằng Recalculate Workbook. Trang sản phẩm của Canary ghi hàm Processed Data có hơn 30 kiểu gộp.
Những gì TDL kiểm trước
Đây là cách làm của chính chúng tôi trên một hệ Canary, không phải yêu cầu của Canary:
- Chúng tôi kiểm tên tag và Virtual Views trước khi dựng bất kỳ màn hình nào, vì asset template và trend theo tài sản cần loại tài sản lấy từ Virtual View.
- Chúng tôi kiểm múi giờ mà tùy chọn Axiom và Settings của Excel Add-in đang dùng so với giờ địa phương của nhà máy, để báo cáo theo ca khớp nhau.
- Chúng tôi kiểm Aggregate Kind trên trend của tín hiệu nhanh hoặc có gai, và dùng minimum hay maximum ở chỗ giá trị trung bình sẽ che mất đỉnh.
- Chúng tôi kiểm thư mục Axiom Security và các danh sách kiểm soát truy cập: cái gì để ở Public, cái gì để ở ReadOnly, và Anonymous có được bật hay không.
- Chúng tôi kiểm Views và Axiom có chung server hay không, và dự kiến bao nhiêu client đồng thời.
TDL tiếp cận thế nào
TDL Industrial Automation là Canary Certified Partner. Các việc historian của chúng tôi tới nay là trên nền tảng Rockwell Automation, ví dụ FactoryTalk View SE với FactoryTalk Historian ở nhà máy thức ăn thủy sản FeedOne của Vĩnh Hoàn. Trên một hệ Canary, chúng tôi chốt tên tag và mô hình tài sản trước khi dựng màn hình Axiom. Thêm về dịch vụ này: Canary Historian tại Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Có phải cài Axiom trên máy của từng người dùng không?
Không. Axiom chạy như một dịch vụ trên server, thường là máy Historian, và người dùng mở bằng trình duyệt web hiện đại. Internet Explorer không được hỗ trợ.
Vì sao một gai ngắn biến mất khi mở rộng khoảng thời gian?
Axiom vẽ mỗi pixel một giá trị đã gộp, nên mỗi pixel ứng với khoảng thời gian chart chia cho chiều rộng chart. Với kiểu gộp trung bình, một đỉnh ngắn có thể bị làm phẳng; Canary gợi ý dùng minimum hoặc maximum cho các tag như vậy.
Một màn hình Axiom có dùng được cho mọi máy cùng loại không?
Được, bằng các control theo tài sản gắn với một loại tài sản trong Virtual View. Control Asset Template vẽ một panel cho mỗi tài sản.
Axiom hiện theo múi giờ nào?
Mặc định theo giờ địa phương của máy client. Mỗi người có thể đổi trong phần tùy chọn, và thay đổi có hiệu lực sau khi đăng nhập lại.
Ai mở được chart lưu trong thư mục Public?
Mặc định Everyone và Anonymous đọc ghi được, và Anonymous chỉ dùng được khi nhà cung cấp Anonymous được bật. Quyền thư mục được đổi ở mục Axiom Security trong ô Identity.
Nguồn
- Canary Labs, Axiom và Excel Add-in, trang sản phẩm
- Canary Labs, Launching Axiom (version 26), knowledge base Canary Community
- Canary Labs, Views Service Overview (version 26) và Understanding Canary System Architecture Options (version 25)
- Canary Labs, Charts Overview (version 26), Add Trends Menu (version 26), Edit Trends Menu (version 26) và Chart Menu (version 26)
- Canary Labs, How Axiom Trends Data (version 26)
- Canary Labs, Axiom Applications articles (version 26), Applications Overview (version 26), Trend Graph Control (version 26) và Value Box Control (version 25)
- Canary Labs, Creating Asset-based Applications và Asset Template Control (version 26)
- Canary Labs, Open File Menu (version 26), Identity Tile (version 26), Username Options (version 26) và Automated Reports Overview (version 26)
- Canary Labs, Excel Add-in Overview (version 26)
Đọc ngày 13/11/2026. Bài viết diễn giải, không trích nguyên văn; đọc tài liệu gốc trước khi thiết kế hoặc thao tác.